Bệnh đạo ôn (cháy lá) lúa là 1 trong các dịch hại nguy hiểm nhất trên cây lúa. Bệnh đạo ôn gây thiệt hại năng suất trung bình từ 0,7 đến 17,5%, giả dụ bệnh nặng thiệt hại có thể lên tới 80% (Bonman et at..., 1986). Có nghĩa bệnh Đạo ôn có thể gây thiếu ăn cho vài trăm triệu tới vài tỉ người dân 1 năm, gây thiệt hại khôn lường. Triệu chứng bệnh đạo ôn hại lúa Bệnh có thể gây hại ở gần như các quá trình từ quá trình mạ đến lúc trổ chín và gây hại ở tất cả những bộ phận của cây như lá, bẹ lá, đốt thân, cổ bông, cổ gié và hạt. Trước đây bệnh thường xuất hiện ở vụ Đông Xuân nhưng hiện nay bệnh xuất hiện hầu như vòng quanh năm. Trên lá lúa: Vết bệnh xuất hiện trên lá đổi thay từ vết chấm đen (chấm kim) đến hình oval có mảng xám trắng ở giữa và viền hẹp màu nâu nhạt bên ngoài, những vết bệnh lan dần kéo dài hình dáng mắt én, rộng ở giữa và nhọn ở 2 đầu. Bệnh nặng đa dạng vết bệnh liên kết lại có nhau làm lá lúa bị cháy (nên được gọi là bệnh cháy lá) Trên cổ lá: bệnh tiến công ngay cổ lá giữa phiến lá và bẹ, vết bệnh có màu nâu đỏ sau chuyển qua nâu sậm, bệnh nặng làm gãy lá và lá hư. Trên đốt thân: vết bệnh màu nâu làm đốt teo lại, nếu bệnh xuất hiện thời điểm lúa đang trổ thì tất cả bông bị gạch trắng nhưng lấy tay rút lên thấy khó hơn triệu chứng gạch trắng do sâu đục thân. Trên cổ bông, cổ gié: bệnh tấn công ngay cổ bông hoặc cổ gié, vết bệnh màu nâu thối tóp lại làm toàn bộ bông hoặc từng gié bị gạch. Giả dụ bệnh xuất hiện sớm hầu hết bông hoặc từng gié lúa bị gạch trắng. >>> Xem thêm tại: https://globalcheck.com.vn/benh-dao-on-phuong-phap-phong-tru-dao-on-tren-lua-n15625.html Tác nhân gây bệnh đạo ôn lúa Bệnh đạo ôn do nấm Pyricularia grisea Sacc., trước kia còn gọi là Pyricularia oryzae Cav. (Giai đoạn sinh sản hữu tính gọi là Magnaporthe grisea) gây hại và được ghi nhận hiện diện ở hơn 80 quốc gia trồng lúa trên toàn cầu. Bệnh được tìm thấy ở Ý vào năm 1560, tại Trung Quốc vào năm 1637. Tại Việt Nam, F. Vincents phát hiện chính thức vào năm 1921 ở Miền Nam. Theo phổ biến nghiên cứu thì bệnh ngày càng phát sinh thêm đa dạng giống nòi mới có độc tố cao nên khó phòng trị. Theo TS. Nguyễn Thị Phong Lan và lực lượng tác nhái thì tại ĐBSCL có trên 40 giống nòi nấm Pyricularia grisea gây ra bệnh đạo ôn trên cây lúa. Điều kiện nảy sinh tăng trưởng Bệnh đạo ôn thường tăng trưởng mạnh trong điều kiện thời tiết âm u, giờ nắng trong ngày ít, sáng sớm có sương mù hay trời có mưa phùn, nhiệt độ thích hợp nhất từ từ 18 – 26oC. Những nguyên tố như giống nhiễm, bón phân đạm đa dạng, sạ dày, lá lúa nằm ngang, phiến lá rộng, ruộng thiếu nước, cỏ dại nhiều là điều kiện thuận tiện để nấm phát sinh, lớn mạnh và gây bệnh nặng. Các yếu tố làm chậm hoặc ngăn cản thời kỳ phát sinh vững mạnh của bệnh đạo ôn là: giống kháng bệnh, gieo sạ thưa, có thời gian phơi đất trước lúc sạ, bón đủ khoáng vật, đặc biệt là canxi, silic, kali... Ngoài ra về nhân tố giống kháng, những nghiên cứu vừa mới đây có chỉ ra rằng hiện tại không có giống kháng tuyệt đối mà chỉ có giống kháng trợ thời. Nghĩa là, giống kháng bệnh tốt trong 2 – 3 vụ đầu nhưng sau đấy có thể bị nhiễm bệnh đạo ôn, thậm chí là nhiễm rất nặng. 1 Số giống nhiễm nặng: Jasmine 85, Nàng Hoa 9, VD 20, RTV, OM 4900, OM 5451. >>> Xem thêm tại: https://globalcheck.com.vn/ Cách thức phòng trừ bệnh đạo ôn trên lúa Chọn giống kháng: không những thế bây giờ do các giống chất lượng cao giải quyết được xuất khẩu thì ít kháng hoặc chỉ kháng tạm thời nên nguyên tố này tùy điều kiện từng vùng mà coi xét. Làm đất kỹ, vệ sinh đồng ruộng sạch sẽ, giúp cho đất có thời kì ngơi nghỉ hoặc luân canh cây trồng... Để cắt nguồn bệnh. Quản lý không để trong ruộng có phổ biến cỏ vì cỏ dại là ký chủ quan trọng của nấm gây bệnh đạo ôn. Thăm đồng thường xuyên, vạch lá lúa ra để Nhìn vào, ví như thấy vết bệnh đạo ôn mới chớm xuất hiện thì phun thuốc ngay. Sạ thưa vừa phải, bón phân cân đối, tăng cường Canxi, Silic để giúp lúa cứng cây (thành lóng dày, bẹ lúa ôm sát lóng), lá lúa dày đứng thẳng (lá lúa không nằm ngang) để tránh lá lúa “hứng” bào tử nấm và không cho bào tử nấm nảy mầm thâm nhập vào bên trong. Khi dùng thuốc phải tiêu dùng thuốc đặc trị bệnh đạo ôn, không tiêu dùng thuốc phổ rộng hoặc tiêu dùng dưới liều quy định để hạn chế bệnh phát triển dai dẳng, bệnh mau tái phát và nấm dễ “lờn” thuốc. Chọn thuốc có hoạt chất thế hệ mới, cơ chế tác động khác có những loại thuốc đã tiêu dùng đa dạng năm trước để hiệu quả phòng trị tốt, chẳng phải phun lại phổ biến lần gây phao phí và nguy cơ tồn dư thuốc BVTV cao. Thường xuyên thăm đồng, vạch lá lúa Quan sát kĩ, thấy có vết bệnh thì xử lý ngay.
